بدها را نمىبيند ، خوبها را مىبيند . اگر آدم فضولى هم باشد ، خوبها را مىكِشد طرف بدى ، بديها را هم مىكشد طرف خوبى . با آن كه خوب است ، هر كار بدى بكند اين دنبال اين است كه اين كار بد را خوبش بكند . با يك كسى كه خوب است ، هر كار بدى بكند دنبال اين است كه اين كار بد را هم بكشد طرف خوبى . اين بر خلاف انسانيت است و بر خلاف صراط مستقيمى است كه نبى اكرم و همهء انبياى بشر براى همين آمده‌اند . اگر موفق بشوند كه اين اسارت را ، اين اسارتى كه من در خودم دارم ، و هواهاى نفس بر من مسلطاند ، اگر اين را از بين ببرند موفق شده‌اند . و اگر قدرت بر اين نباشد از باب اينكه هيچ موعظه‌اى تأثير نمىكند ، هيچ گفته‌اى تأثير نمىكند ، هيچ نوشته‌اى تأثير نمىكند ، هيچ استدلالى تأثير نمىكند . ادلهء فلسفى هم در يك همچو موجوداتى كه دلشان بسته است به يك طرف ، برهان‌هاى فلسفى هم تأثير نمىكند آنى كه دشمن دارد رسول اكرم - صلى اللَّه عليه و آله و سلم - را ، هر چه برهان هم اقامه بشود كه اين روى اين مبادى درست مىگويد ، آن اين مبادى را همه‌اش اشكال مىكند . در يك حديثى است كه اهل جهنم مىبينند كه يك خنكى حاصل شد . مىپرسند - قريب به اين ، حالا من [ به اين ] نزديكى نديدم اين را - كه چه شد ؟ مىگويند كه پيغمبر اسلام از اينجا دارد عبور مىكند . مىگويد : ببنديد درها را ، ببنديد كه ما عذاب را مىخواهيم و اين را نمىخواهيم . قدرت و اختيار انسان در جلوگيرى از نفسانيات اين نفسانيت اين طور است و از چيزهايى كه براى انسان به واسطهء اين نفسيت پيش مىآيد اگر انسان علايقش شديد باشد به دنيا و علايقش شديد باشد به زن و فرزند و مال و حيثيت و رياست و امثال ذلك . از مصيبتهايى كه هست در اينكه احتمالش هم انسان را ناراحت مىكند و كمر انسان را مىشكند ، اين است كه در آن نزديكى كه مىخواهند او را منتقلش كنند به يك عالم ديگرى ، برايش كشف مىشود كه اين به دست خداى تبارك و تعالى است . و اين آدم براى اينكه ، خدا او را از اين چيزهايى كه حب به او دارد ، دارد جدا مىكند ، دشمن خدا مىشود . يكى از محترمين قزوين ، ملاهاى خيلى عابد قزوين -